Hoşgeldiniz ziyaretçi! [ Kayıt Ol | Giriş yap

Gemide Direk ve Serenler

Denizcilik Terimleri, Profesyonel Denizcilik 13 Ocak 2015

Gemide direk ve serenler ile ilgili bu yazımız direkler, direğin kısımları, direk çubukları ve selviçeler ile ilgili bilgi içeriyor.
Ticaret gemilerinde boyutları, şekilleri ve yapıları geminin kullanılma amacına ve büyüklüğüne bağlı olan çeşitli direk (mast) ve dikmeler (post) ve bunlara bağlı seren ve Bumbalar bulunur. Direkler gemilerin güvertelerinden yukarıya doğru dikilen ve topukları bazen güvertedeki ıskaçaya veya omurgaya bindirilen, eğrilmemesi için baştan, kıçtan ve yandan çarmıh, patrisa ve ıstıralyalar ile bağlanan içi boş çelik saç borulardır. Bu şekilde tam olarak donatılmış bir direk artık modern ticaret gemilerinde bulunmaz ancak, eski tip gemilerde ve yelkenli teknelerde rastlanır.

gemide direk ve serenler
Bir direğin kısımları ve donanımı: Bir direk ya bir bütün olarak tek parçadan veya eklemeli olarak iki parçadan yapılmıştır. İki parçadan oluşan bir direkte alttaki parçaya ana direk ve üstteki parçaya da gabya çubuğu denir. Tek parçadan oluşan bir direk tipine örnek de polemastdır. Direğin en üst kısmına cunda ve en alt kısmına topuk denir. Bir direk bulunduğu güvertedeki yerine topuğundan oturtulmuştur. Ana direk gemi omurgasına, alt veya üst güvertelerden birine bağlanmış olabilir. Gabya çubuğu kendi ana direğinin kolombirine oturtulur. Güverteyi delerek geçen direğin bu kısmına rastlayan yere ve onu saracak ve kavrayacak biçimde konulan kuşaklar ve kemerelerle direnci sağlanır. Bu bölüme direk ıskaçası denir. Buraya yerleştirilen kamalarla direğin yuvası içinde bağlanma olanağı sağlanır. Üst güverte üzerine yuvalanmış direğin topuğu dörtgen prizması biçiminde yapılmış direk ıskaçası tabyası (tabernacle) denilen sağlam bir yapı ile sarılmıştır. Nehirlerde çalışan gemilerin direkleri ıskaça tabyası üzerinde iki parçaya ayrılacak biçimde aryalı olarak yapılmıştır. Tekne alçak bir köprünün altından geçerken direk omurgaya paralel olarak güverte üzerine yatırılır. Hangi tip olursa olsun bir direk üç kısımdan oluşur; dikine olarak esinlersek, direk topuğu, direk bedeni ve direk cundası. Ana direk cundasında gabya çubuğu yer alır. Bu iki parçanın birleştiği yerde konumlanmış çanaklık denen düz bir platform vardır. Ana direk çarmıkları çanaklığın hemen altındaki bir çembere bağlanmışlardır. Çanaklık omurgaya paralel ve borda çizgisi yönünde gurcatalarla ana direğe birleştirilmiştir. Gabya çubuğunun cundasında veya tek parçalı bir direğin cundasında şapka denen ağaçtan bir disk bulunur. Genellikle şapkada bulunan bir kaç makara dilinden işaret sancaklarının salvoları geçirilir
Direk çubukları: Direk üzerindeki bir çubuk eğer bordadan bordaya uzanarak kemere yönünde duruyorsa buna seren denir. Direk üzerindeki çubuk gemi baş-kıç yönünde fakat kıça doğru ve direkle 45 derecelik bir açı yapacak konumda duruyorsa, buna giz veya yarım seren denir. Serenler üzerinde bulunan makaralardan geçirilir salvolar ile işaret sancakları çekilirler, giz ise milli sancağı toka etmekte kullanılan bir çubuktur. Yük gemilerinin hemen hepsinde direklere donatılan bir başka çubuk örneği Bumbalardır.
Ana arma (standing rigging): Bir direk üzerindeki konumları sabit olan donanımlardır. Bunlar serenler, direğin kısımları vebunlar üzerindeki halatlardan (çarmık, patrisa, Istıralya) meydana gelir.
Selviçeler (Running rigging): Yelkenli teknelerde kullanılan yelken donamının direk üzerindeki işler halatlarından oluşan donanımdır. Modern gemicilikte direkler ve yelkenlerden başka amaçlara hizmet ettiği için Selviçeler söz konusu değildir.

Sponsorlu Bağlantılar

Bir Cevap Bırakın

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

  • Çapa Çeşitleri

    Tarafından AÇIK 17 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Teknede kullandığımız çapa acaba amacımıza uygun mu diye hiç düşündünüz mü? Çapa çeşitleri ve bunların hepsinin de farklı özellikleri var. Çapa seçiminde bize bu özelliklerin yol gösterebileceğini düşünüyoruz. Bu açıdan başlıca çapa tiplerinden kısaca bahsedecek olursak; ÇAPA ÇEŞİTLERİ Admiraltı Demiri: Bu tip demirlerde kollar ve çıpo birbirine dik düzlemler içinde bulunur. Bu durum demirin dibe […]

  • Tutya Çeşitleri ve Kullanım Yerleri

    Tarafından AÇIK 20 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Tutya çeşitleri ve kullanım yerleri nelerdir? Bu yazımızda bu konu hakkında başlangıç düzeyinde bilgiler bulabilirsiniz. Teknenizde kullanılacak tutya teknenin su altında yer alan metal donanımı için en önemli korumayı sağlarlar. Su altında kalan şaft, pervane, dümen palası gibi donanımların zamanla korozyona uğramaması için tutyaları kullanmak, düzenli olarak tekne her karaya alındığında kontrol etmek gereklidir. Bir […]

  • Teknede Köpek ile Yaşamak

    Tarafından AÇIK 11 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Birçok tekne sahibi aynı zamanda evcil hayvan da besliyor. Eğer teknede köpek ile birlikte olacaksanız ve tekne dünyasında yeniyseniz ya da bir tekne sahibi olarak evcil hayvan beslemeye yeni başladıysanız bazı konuları baştan düşünmeli hazırlıklı olmalısınız. Biz burada köpeği olan tekne sahipleri için bazı önerilerden bahsetmek istiyoruz. Öncelikle köpeğiniz için bir yüzdürücü sahibi olmanızı öneririz. […]

  • Batık Şamandırası

    Şamandıralama Sistemleri

    Tarafından AÇIK 14 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Şamandıralama sistemleri, denizlerde uygulanan ve karışıklıkları önlemek, tehlikeli durumların önüne geçebilmek adına Uluslararası Fener Otoriteleri Birliği (IALA) tarafından bir standarda bağlanmıştır. Bu standartlara göre Dünya iki bölgeye ayrılmış ve şamandıra sisteminin bölgesel temellere dayanması esası benimsenmiştir. Şamandıralama sistemleri: SİSTEM A: Kardinal ve Lateral İşaretlerin Birleşimi (Sancakta Yeşil) SİSTEM B: Yalnızca Lateral sistem işaretleri (Sancakta Kırmızı) […]

  • VHF Telsiz

    Denizde Yardım Çağırma

    Tarafından AÇIK 18 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Herhangi bir sebeple (Makina arızası, Sağlık vs) denizde kaldığınızda neler yapılması gerektiğini biliyor musunuz? Denizde yardım çağırma konusunda yapabileceklerinizi bu yazımızda bulabilirsiniz. VHF Telsiz Evet tekneler arıza yapabiliyorlar, ve genelde denizciler kendileri gibi denizcilerden yardım alarak sorunlarını çözüyorlar, yedekleme konusunda da durum genelde aynı gibi görünüyor. Aslına bakılırsa olması gereken en doğru yol da bu […]