Hoşgeldiniz ziyaretçi! [ Kayıt Ol | Giriş yap

Denizcilikte Merkator İzdüşümü

Deniz Seyir Bilgileri, Denizcilik Terimleri, Profesyonel Denizcilik 7 Mart 2014

Bir coğrafya bilimcisi olan Gerardus Mercator tarafından bulunmuş olan, enlem ve meridyen boylamlarının birbirini dik olarak kestiği ve sabit bir pusula kerterizini gösteren kerte hatlarının düz çizgi olarak gösterildiği, deniz haritası çizim metodu. Tekneler genelde kerte hattı rotalarını takip ettiklerinden bu haritaların navigasyonel değeri büyüktür.
Mercator bu çizim sistemini ilk olarak 1569’da ortaya atmışsa da, denizde genel olarak kullanılmaya başlanması yaklaşık 70 yıl sonra olmuştur. Onun sisteminin temelinde kuzey ve güney kutbuna doğru meridyenlerin birleşmesi ile enlemlerin kosinüsü arasında belli bir oran olması ve enlemler arasındaki uzaklığa, ekvatordan uzaklaştıkça artan bir oranla eklenecek ek bir miktarın, meridyenlerin hepsini aynı açı ile kesen kerte hattının düz çizgiye dönüştürecek olması vardı.

Merkator-izdusumu
Geometrik açıdan, mercatorun izdüşüm sistemi; tüm meridyen ve paralellerin dünyanın merkezinden, dünyaya ekvatorda değen bir silindir üzerine, izdüşümlerinin alınması ve daha sonra bu silindirin açılarak düz haritanın meydana getirilmesi olarak tanımlanabilir. Dünyanın ve üzerine izdüşüm alınan silindirin merkezleri aynı doğru üzerinde olduğundan kutup noktalarının izdüşümü sonsuzda olacaktır ve dolayısıyla merkator izdüşümlerinde kutup noktaları gösterilmez. Ekvatorda bükülme en az iken, kutuplara doğru git gide artar. ‘Bükülme” ile kastedilen ekvatordan uzaklaştıkça, sabit oranda olmamakla beraber, kuzey-güney uzaklıkları skalasının git gide doğu-batı skalasından farklılaşmasıdır. Dolayısıyla harita Kuzey veya Güney Amerika gibi kuzey-güney doğrultusunda uzanan bir bölgeyi kapsıyorsa, yüksek enlemli bölgeler (Baffın veya Tierra del Fuego bölgesi gibi) tropik bölgelere (Panama’daki Isthmus gibi) oranla daha büyük ve biçim olarak bozulmuş gözükürler. Aynı nedenlerle kuzeye gidildikçe bu izdüşüm sistemi bozulduğundan, Grönland neredeyse sonsuza uzanırmışçasına kuzeye doğru genişlemiş gözükür. Yine de bu sistemin, navigasyonel amaçlar için çok önemli olan kerte hatlarını düz gösterme özelliği benzersizdir.
Bu nedenlerle merkator izdüşümünde uzaklıkları ölçerken uzaklık ile aynı enlem üzerinde kalan, haritanın yanında yazılı enlem derecelerini okumak gerekir. Bu derecelerden her biri 60 deniz miline karşılık gelir. Haritanın başka kısımlarında ölçülen dereceler (ölçülen uzaklık ile aynı enlem üzerinde olmayanlar) için haritanın yanındaki skala üzerindeki değerler uzaklık belirlemede yararsızdır. Bu nedenle, çok büyültülmüş haritalar hariç, herhangi bir merkator haritasında ölçek koyma imkânı yoktur. Farklı enlemlerin hepsi için doğru ve geçerli olacak bir ölçek koymak mümkün değildir.
Üzerine izdüşüm yapılan silindirin merkezinden geçen doğrunun, dünyanın merkezinden geçen doğruya paralel olmadığı, Tranverse (merkezlerden geçen doğruların birbirlerine dik olması halinde) veya Oblique Merkator olarak bilinen değişik merkator izdüşümü sistemleri de uygulamak mümkündür. İkinci olarak söylenmiş olan sistemde, meridyen boyunca bükülme daha azdır ve özellikle kuzey-güney doğrultusunda uzanan bölgelerin haritaya aktarılmasında daha avantajlıdır. Oblique Merkator sistemi, meridyen ve enlemlere belli bir açı yapan ve daha az bükülme gösteren bir harita çizilmesini sağlar. Ancak her iki varyasyonda navigasyon amaçları için yararlı değildir.

Sponsorlu Bağlantılar

Bir Cevap Bırakın

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

  • Denizci Sözleri

    Tarafından AÇIK 8 Temmuz 2013 - 1 Yorumlar

    Denizci Sözleri: Denizcilik binlerce yıldır insanların başlıca uğraşları arasındadır. Avcılık, ticaret, savaşlar, keşifler, yeni kıtalar derken deniz ve insan arasında farklı etkileşimler olmuştur. Dolayısı ile de tüm kültürleri etkilemiştir deniz. Aşağıda dünyanın değişik kültürlerinde deniz ve denizcilik ile ilgili söylenen denizci sözleri, bazı atasözleri ve deyimleri bulabilirsiniz. Biz sadece bazı seçilmiş olanlarını ele alabildik. Aslında […]

  • Gemi Tonaj Ölçümleri

    Tarafından AÇIK 6 Şubat 2015 - 0 Yorumlar

    TONAJ ÖLÇÜMLERİ: Bir geminin tonajı ağırlık veya hacim ölçümü ile belirtilen kapasitesidir. Ölçü birimi ağırlık yönünden belirtilirse, İngiliz sistemine göre 1 ton = 2240 pounddur. Hacim yönünden belirtilirse, ünite olan 1 ton 100 ft3 lük bir hacim tanımlar. Buna gayri safi ton da denir. Bir geminin taşıyacağı yükü, vereceği resimleri, ödeyeceği vergiyi ve gereksinimi olan […]

  • Tekne Adı Sorgulama

    Tarafından AÇIK 10 Kasım 2015 - 0 Yorumlar

    Tekne adı sorgulama konusu yeni tekne alanların ya da ikinci el tekne alanların önemli konularından biridir. Tekne adı sorgulama işlemi neden yapılır ve nasıl yapılır sorularının yanıtlarını bu yazımızda bulabilirsiniz. Bir tekneyi aldığınızda ya da ikinci el bir tekneyi aldığınızda teknenize doğal olarak bir isin verirsiniz. Ancak bağlama kütüğü uygulamasının başlaması ile birlikte artık aklınızdaki […]

  • Tekne Planları

    Tekne Planları

    Tarafından AÇIK 15 Haziran 2013 - 0 Yorumlar

     Amatör tekne yapımı ve tekne planları ilginin her gün daha da arttığı bir alan.  Ücretsiz Tekne Planları için faydalanabileceğiniz adresleri aşağıda inceleyebilir, hoşunuza giden bir tekne planını siz de hayata geçirebilirsiniz. http://www.boatdesign.net/NYD/ http://www.boatdesign.net/nyd/P590/ http://www.svensons.com/boat/ http://www.supercarolus.nl/ http://absolutelyfreeplans.com/ http://www.smallboats.com/ http://www.storerboatplans.com/ http://www.boatdesign.net/ http://www.freewoodplans.net/

  • Mendirek Nedir?

    Tarafından AÇIK 20 Ağustos 2014 - 0 Yorumlar

    Mendirek Nedir? Diye merak ediyorsanız bu yazımızda aradığınız cevabı bulabilirsiniz. Bir limanın denizden korunmasını sağlayan iskele veya dalgakırana “mendirek” adı verilir. Mendirek, limandan bağımsız olarak denizde veya limanın bir uzantısı olarak inşa edilebilir. Mendirek deniz kıyılarına dalgakıran aracılığı ile yapılmış limanlar olarak da tanımlanabilir. Dalgakıranların bir tarafı limana bağlıdır ve dalgakıran olarak da işlev görür. […]