Hoşgeldiniz ziyaretçi! [ Kayıt Ol | Giriş yap

Denizcilikte Merkator İzdüşümü

Deniz Seyir Bilgileri, Denizcilik Terimleri, Profesyonel Denizcilik 7 Mart 2014

Bir coğrafya bilimcisi olan Gerardus Mercator tarafından bulunmuş olan, enlem ve meridyen boylamlarının birbirini dik olarak kestiği ve sabit bir pusula kerterizini gösteren kerte hatlarının düz çizgi olarak gösterildiği, deniz haritası çizim metodu. Tekneler genelde kerte hattı rotalarını takip ettiklerinden bu haritaların navigasyonel değeri büyüktür.
Mercator bu çizim sistemini ilk olarak 1569’da ortaya atmışsa da, denizde genel olarak kullanılmaya başlanması yaklaşık 70 yıl sonra olmuştur. Onun sisteminin temelinde kuzey ve güney kutbuna doğru meridyenlerin birleşmesi ile enlemlerin kosinüsü arasında belli bir oran olması ve enlemler arasındaki uzaklığa, ekvatordan uzaklaştıkça artan bir oranla eklenecek ek bir miktarın, meridyenlerin hepsini aynı açı ile kesen kerte hattının düz çizgiye dönüştürecek olması vardı.

Merkator-izdusumu
Geometrik açıdan, mercatorun izdüşüm sistemi; tüm meridyen ve paralellerin dünyanın merkezinden, dünyaya ekvatorda değen bir silindir üzerine, izdüşümlerinin alınması ve daha sonra bu silindirin açılarak düz haritanın meydana getirilmesi olarak tanımlanabilir. Dünyanın ve üzerine izdüşüm alınan silindirin merkezleri aynı doğru üzerinde olduğundan kutup noktalarının izdüşümü sonsuzda olacaktır ve dolayısıyla merkator izdüşümlerinde kutup noktaları gösterilmez. Ekvatorda bükülme en az iken, kutuplara doğru git gide artar. ‘Bükülme” ile kastedilen ekvatordan uzaklaştıkça, sabit oranda olmamakla beraber, kuzey-güney uzaklıkları skalasının git gide doğu-batı skalasından farklılaşmasıdır. Dolayısıyla harita Kuzey veya Güney Amerika gibi kuzey-güney doğrultusunda uzanan bir bölgeyi kapsıyorsa, yüksek enlemli bölgeler (Baffın veya Tierra del Fuego bölgesi gibi) tropik bölgelere (Panama’daki Isthmus gibi) oranla daha büyük ve biçim olarak bozulmuş gözükürler. Aynı nedenlerle kuzeye gidildikçe bu izdüşüm sistemi bozulduğundan, Grönland neredeyse sonsuza uzanırmışçasına kuzeye doğru genişlemiş gözükür. Yine de bu sistemin, navigasyonel amaçlar için çok önemli olan kerte hatlarını düz gösterme özelliği benzersizdir.
Bu nedenlerle merkator izdüşümünde uzaklıkları ölçerken uzaklık ile aynı enlem üzerinde kalan, haritanın yanında yazılı enlem derecelerini okumak gerekir. Bu derecelerden her biri 60 deniz miline karşılık gelir. Haritanın başka kısımlarında ölçülen dereceler (ölçülen uzaklık ile aynı enlem üzerinde olmayanlar) için haritanın yanındaki skala üzerindeki değerler uzaklık belirlemede yararsızdır. Bu nedenle, çok büyültülmüş haritalar hariç, herhangi bir merkator haritasında ölçek koyma imkânı yoktur. Farklı enlemlerin hepsi için doğru ve geçerli olacak bir ölçek koymak mümkün değildir.
Üzerine izdüşüm yapılan silindirin merkezinden geçen doğrunun, dünyanın merkezinden geçen doğruya paralel olmadığı, Tranverse (merkezlerden geçen doğruların birbirlerine dik olması halinde) veya Oblique Merkator olarak bilinen değişik merkator izdüşümü sistemleri de uygulamak mümkündür. İkinci olarak söylenmiş olan sistemde, meridyen boyunca bükülme daha azdır ve özellikle kuzey-güney doğrultusunda uzanan bölgelerin haritaya aktarılmasında daha avantajlıdır. Oblique Merkator sistemi, meridyen ve enlemlere belli bir açı yapan ve daha az bükülme gösteren bir harita çizilmesini sağlar. Ancak her iki varyasyonda navigasyon amaçları için yararlı değildir.

Sponsorlu Bağlantılar

Bir Cevap Bırakın

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

  • Çapa Çeşitleri

    Tarafından AÇIK 17 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Teknede kullandığımız çapa acaba amacımıza uygun mu diye hiç düşündünüz mü? Çapa çeşitleri ve bunların hepsinin de farklı özellikleri var. Çapa seçiminde bize bu özelliklerin yol gösterebileceğini düşünüyoruz. Bu açıdan başlıca çapa tiplerinden kısaca bahsedecek olursak; ÇAPA ÇEŞİTLERİ Admiraltı Demiri: Bu tip demirlerde kollar ve çıpo birbirine dik düzlemler içinde bulunur. Bu durum demirin dibe […]

  • Tutya Çeşitleri ve Kullanım Yerleri

    Tarafından AÇIK 20 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Tutya çeşitleri ve kullanım yerleri nelerdir? Bu yazımızda bu konu hakkında başlangıç düzeyinde bilgiler bulabilirsiniz. Teknenizde kullanılacak tutya teknenin su altında yer alan metal donanımı için en önemli korumayı sağlarlar. Su altında kalan şaft, pervane, dümen palası gibi donanımların zamanla korozyona uğramaması için tutyaları kullanmak, düzenli olarak tekne her karaya alındığında kontrol etmek gereklidir. Bir […]

  • Batık Şamandırası

    Şamandıralama Sistemleri

    Tarafından AÇIK 14 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Şamandıralama sistemleri, denizlerde uygulanan ve karışıklıkları önlemek, tehlikeli durumların önüne geçebilmek adına Uluslararası Fener Otoriteleri Birliği (IALA) tarafından bir standarda bağlanmıştır. Bu standartlara göre Dünya iki bölgeye ayrılmış ve şamandıra sisteminin bölgesel temellere dayanması esası benimsenmiştir. Şamandıralama sistemleri: SİSTEM A: Kardinal ve Lateral İşaretlerin Birleşimi (Sancakta Yeşil) SİSTEM B: Yalnızca Lateral sistem işaretleri (Sancakta Kırmızı) […]

  • Teknede Köpek ile Yaşamak

    Tarafından AÇIK 11 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Birçok tekne sahibi aynı zamanda evcil hayvan da besliyor. Eğer teknede köpek ile birlikte olacaksanız ve tekne dünyasında yeniyseniz ya da bir tekne sahibi olarak evcil hayvan beslemeye yeni başladıysanız bazı konuları baştan düşünmeli hazırlıklı olmalısınız. Biz burada köpeği olan tekne sahipleri için bazı önerilerden bahsetmek istiyoruz. Öncelikle köpeğiniz için bir yüzdürücü sahibi olmanızı öneririz. […]

  • VHF Telsiz

    Denizde Yardım Çağırma

    Tarafından AÇIK 18 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Herhangi bir sebeple (Makina arızası, Sağlık vs) denizde kaldığınızda neler yapılması gerektiğini biliyor musunuz? Denizde yardım çağırma konusunda yapabileceklerinizi bu yazımızda bulabilirsiniz. VHF Telsiz Evet tekneler arıza yapabiliyorlar, ve genelde denizciler kendileri gibi denizcilerden yardım alarak sorunlarını çözüyorlar, yedekleme konusunda da durum genelde aynı gibi görünüyor. Aslına bakılırsa olması gereken en doğru yol da bu […]