Hoşgeldiniz ziyaretçi! [ Kayıt Ol | Giriş yap

Tekne Otopilotları ve Otopilot Çeşitleri

Deniz Seyir Bilgileri, Tekne Ekipmanları, Tekne ve Denizcilik 1 Şubat 2014

satılık yelkenli tekne

Otopilotlar temel olarak dümeni kontrol eden ve yönlerini bir pusuladan alan cihazlardır. Eski model otopilotlarda klasik manyetik pusula kullanılırken, yeni model otopilotlarda genellikle fluxgate denilen ve elektronik pusulalar kullanılmaktadır. Kendi pusulası dışında, otopilotlar, harici cihazlara da bağlanabilmektedir. GPS ve rüzgâr gülü bağlantısı en yaygın olanıdır.
Böylece teknenin GPS’te işaretlenen bir noktaya doğru yönlendirilmesi veya rüzgarı belli bir açıda alarak gitmesi mümkündür. Kendi pusulası ile yönlendirmede deniz akıntıları mutlaka dikkate alınmalıdır. Teknenin burnu pusula açısı olarak sürekli aynı istikameti gösterse bile tekne iskele veya sancak yönünden gelen akıntı nedeni ile sürüklenebilir ve gitmeyi hedeflediğiniz noktanın sağında veya solunda bir noktaya ulaşabilirsiniz. GPS ile kontrol edilen bir otopilot ise teknenin belirlenen noktaya gitmesini sağlar. Tekne başı başka istikameti gösterse bile tekne düz bir hat üzerinde istenilen noktaya gider.

Yelkenli teknelerde kullanılan otopilotlar, dümende ani hareketler göstermek yerine teknenin dalga ile oynamalarını dikkate alarak dümen tutarlar. Modern elektronik cihazlar dalga etkisini “öğrenecek” şekilde tasarlanmıştır. Özellikle yelken seyrinde kıymetli olan elektrik kaynağımızın tasarruflu kullanılabilmesi için çok fazla güç harcayan elektrik motorunu mümkün olduğu kadar az çalıştırırlar. Eski model oto pilotlarda ayarlanabilen bir özellik olan dümen tutmada salınmanın kontrolü modern otopilotlarda genellikle otomatiktir. Bu nedenle özellikle dalgalı denizde seyirde otopilot ile seyirde tekne iskele ve sancağa doğru dönerek S çizerek gider. Bu otopilotların normal davranışıdır.

Yelkenli için tasarlanmış otopilotlarda genellikle tramola atmak için tuşlar bulunur. Böylece kısıtlı personel ile otopilot tramola atarken yelkenlerin ayarı kolaylaşır. Genellikle 90 veya 100 dereceye ayarlanmış olan bu özellik, iskele veya sancağa tramola atmak için +1 ve +10 veya -1 -10 tuşlarına birlikte basılarak yapılır. -1 ve -10 tuşlarına aynı anda basıldığında tekne iskeleye doğru önceden ayarlanmış açıda döner. + tuşları ise sancağa tramola atar. Tramola açısının tekneden tekneye değiştiği dikkate alınarak otopilotlarda bu açının programla ile değiştirilmesi mümkündür. Açıyı değiştirmek için otopilotun kullanma kılavuzuna bakmak gerekir. Gezi teknelerinde bu açı genellikle 100 derece olarak ayarlanmıştır.

Otopilotlar kontrol ettikleri yerlere göre de sınıflandırılır. Üç ayrı model vardır:

  • 1. Yeke kontrolü
  • 2. Dümen simidi kontrolü
  • 3. Dümen palası kontrolü

Yeke Kontrolü İçin Otopilotlar:
Yeke kontrollü otopilotlar havuzlukta sabit bir noktaya takılırlar ve bir uçları ise yeke ile irtibatlıdır. Tekne rotaya sokulduktan sonra oto düğmesine basılması ile devreye girerler. Üstlerinde herhangi bir gösterge olmayabilir. Bazı modellerde seyir açısını gösteren tek satırlık bir göstergesi olan modeller de vardır.

Dümen Simidi veya Dümen Palası Kontrollü Otopilotlar:
Bu otopilotlar dümen simidini çeviren bir kayış veya dişli sistemi ile kontrol sağlarlar. Dümen palasını kontrol eden sistemler ise hidrolik veya mekanik olarak doğrudan dümen palasını hareket ettirirler. Dümen simidini hareket ettiren modellerin, otopilot kullanılmadığından el ile kayışlarının çıkarılması veya dişli sistemlerinin devreden çıkarılması gerekir. Çalışmadığı zamanda dümenin el ile kontrolünü sağlayabilmek için frenleme yapan bu sistemini devreden çıkarılması gerekir. Dümen palasını kontrol eden sistemler ise kendiliğinden devreden çıkar. Dümen palasını kontrol eden sistemlerin bir ek faydası da yekenin kırılması veya simidi kontrol tellerinde, hidrolik kontrolde veya zincirde meydana gelebilecek bir arızada tekneyi otopilotla kontrol edebilme imkânıdır.
Otopilot seçiminde dümen simidi veya yeke olmasına bağlı olarak uygun bir sistem seçebilirsiniz. Marka seçiminden sonra teknenizin boyutuna göre satıcı isize en uygun boyutu önerecektir. Tekneniz için uygun boyutu kullanabileceğiniz gibi bir büyük boyuttaki otopilotu da kullanabilirsiniz. Küçük otopilotlar güç olarak yetersiz kalabilir. Sakin havalarda sorunsuz dümen tutsalar da dalgalı ve rüzgarlı ortamda güçleri yetersiz kalabilir. Dümen simidini kontrol eden otopilotlarda simit toplam tur sayısının otopilota tarif edilmesi gerekir. Böylece dümen tutarken dümeni gerektiği kadar iskele veya sancağa çevirebilir. Dümen palasını kontrol eden sistemler ek bir ayar gerektirmez. Yekeyi kontrol eden sistemler ise genellikle sancağa monte edilerek çalışır. İskeleye monte edildiklerinde dümen tutabilmeleri için elektronik devrenin ayarlanması gerekir.

Sponsorlu Bağlantılar

Bir Cevap Bırakın

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.

  • Çapa Çeşitleri

    Tarafından AÇIK 17 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Teknede kullandığımız çapa acaba amacımıza uygun mu diye hiç düşündünüz mü? Çapa çeşitleri ve bunların hepsinin de farklı özellikleri var. Çapa seçiminde bize bu özelliklerin yol gösterebileceğini düşünüyoruz. Bu açıdan başlıca çapa tiplerinden kısaca bahsedecek olursak; ÇAPA ÇEŞİTLERİ Admiraltı Demiri: Bu tip demirlerde kollar ve çıpo birbirine dik düzlemler içinde bulunur. Bu durum demirin dibe […]

  • Tutya Çeşitleri ve Kullanım Yerleri

    Tarafından AÇIK 20 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Tutya çeşitleri ve kullanım yerleri nelerdir? Bu yazımızda bu konu hakkında başlangıç düzeyinde bilgiler bulabilirsiniz. Teknenizde kullanılacak tutya teknenin su altında yer alan metal donanımı için en önemli korumayı sağlarlar. Su altında kalan şaft, pervane, dümen palası gibi donanımların zamanla korozyona uğramaması için tutyaları kullanmak, düzenli olarak tekne her karaya alındığında kontrol etmek gereklidir. Bir […]

  • Batık Şamandırası

    Şamandıralama Sistemleri

    Tarafından AÇIK 14 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Şamandıralama sistemleri, denizlerde uygulanan ve karışıklıkları önlemek, tehlikeli durumların önüne geçebilmek adına Uluslararası Fener Otoriteleri Birliği (IALA) tarafından bir standarda bağlanmıştır. Bu standartlara göre Dünya iki bölgeye ayrılmış ve şamandıra sisteminin bölgesel temellere dayanması esası benimsenmiştir. Şamandıralama sistemleri: SİSTEM A: Kardinal ve Lateral İşaretlerin Birleşimi (Sancakta Yeşil) SİSTEM B: Yalnızca Lateral sistem işaretleri (Sancakta Kırmızı) […]

  • Teknede Köpek ile Yaşamak

    Tarafından AÇIK 11 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Birçok tekne sahibi aynı zamanda evcil hayvan da besliyor. Eğer teknede köpek ile birlikte olacaksanız ve tekne dünyasında yeniyseniz ya da bir tekne sahibi olarak evcil hayvan beslemeye yeni başladıysanız bazı konuları baştan düşünmeli hazırlıklı olmalısınız. Biz burada köpeği olan tekne sahipleri için bazı önerilerden bahsetmek istiyoruz. Öncelikle köpeğiniz için bir yüzdürücü sahibi olmanızı öneririz. […]

  • VHF Telsiz

    Denizde Yardım Çağırma

    Tarafından AÇIK 18 Eylül 2020 - 0 Yorumlar

    Herhangi bir sebeple (Makina arızası, Sağlık vs) denizde kaldığınızda neler yapılması gerektiğini biliyor musunuz? Denizde yardım çağırma konusunda yapabileceklerinizi bu yazımızda bulabilirsiniz. VHF Telsiz Evet tekneler arıza yapabiliyorlar, ve genelde denizciler kendileri gibi denizcilerden yardım alarak sorunlarını çözüyorlar, yedekleme konusunda da durum genelde aynı gibi görünüyor. Aslına bakılırsa olması gereken en doğru yol da bu […]